تفسير : يَوْمَ يَغْشَلهُمُ الْعَذَابُ مِن فَوْقِهِمْ وَ مِن تَحْتِ أَرْجُلِهِمْ : روزى كه عذاب ، ايشان را از بالاى سرشان ، و از زير پاهاشان - يعنى از جميع جوانب و اطراف - فرا گيرد به طورى كه هيچ عضو ايشان از آن سالم نماند ؛ يعنى سر تا پاى آنها را عذاب فرا گيرد چنان كه در آيهء ديگر فرمايد : لَهُم مّن فَوْقِهِمْ ظُلَلٌ مّنَ النَّارِ وَ مِن تَحْتِهِمْ ظُلَلٌ « 1 » [ زمر ، 16 ] . وَ يَقُولُ ذُوقُواْ مَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ . . . : و گوينده‌اى گويد : جزاى آنچه را كه در دنيا از كفر و انكار و عناد به جا مىآورديد بچشيد . يعنى عذاب ، پىآمد اعمال شماست ، و يا مقصود ، اين باشد كه تجسّم عقيده و عمل خود را بچشيد . [ كوچ براى پرستش خدا ] ( آيهء 56 ) يعِبَادِىَ الَّذِينَ ءَامَنُواْ إِنَّ أَرْضِى وَ سِعَةٌ فَإِيىَ فَاعْبُدُونِ تفسير : شأن نزول : برخى از مفسّران نقل نموده‌اند كه گروهى از مؤمنان در مكّه اقامت نموده ، و به خاطر كمى زاد و توشه ، و يا به سبب محبت به وطن و صحبت با هموطنان خود ، به مدينه هجرت نمىكردند و با ترس و لرز از مشركان ، خدا را پرستش مىكردند ؛ آيهء شريفه نازل شد كه : يعِبَادِىَ الَّذِينَ ءَامَنُواْ . . . : اى بندگان من كه ايمان آورده‌ايد و يگانگى خدا را و نبوّت مرا تصديق نموده‌ايد ! اگر در شهرى نتوانيد مرا آشكارا پرستش و ستايش كنيد ، بىترديد زمين من پهناور و گسترده است ، از آن مكان خوف به منزل امن هجرت كنيد . فَإِيىَ فَاعْبُدُونِ : پس بر وجه اخلاص ، مرا پرستش كنيد . تنبيه : آيهء شريفه آگاهى است به آن كه اگر در بلدى انجام وظايف دينى غير ممكن شد ،

--> ( 1 ) . سورهء زمر ، آيهء 16 .